Μπαμπινιώτης-Νανόπουλος: «Χρειάζεται επειγόντως ένας νέος ελληνικός διαφωτισμός»

Η χώρα μας χρειάζεται ένα νέο κίνημα, μακριά από λαϊκισμούς, το οποίο θα αλλάξει τις νοοτροπίες των Ελλήνων και σταδιακά θα δημιουργήσει τις πνευματικές και πολιτικές συνθήκες μιας πραγματικής εξόδου από τη σοβαρή κρίση, για την οποία όλοι έχουν το μερίδιο της ευθύνης τους και γι' αυτό δεν πρέπει οι ευθύνες για τη σημερινή κατάληξη να επιρρίπτονται αποκλειστικά στους πολιτικούς.
Σ' αυτό συμφώνησαν ο καταξιωμένος γλωσσολόγος Γιώργος Μπαμπινιώτης και ο διεθνούς φήμης φυσικός Δημήτρης Νανόπουλος, οι οποίοι είχαν ένα ζωντανό δημόσιο διάλογο μεταξύ τους, καθώς και με........................
το πολυπληθές κοινό, χθες το βράδυ, στη Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών του Ιδρύματος Ωνάση, με θέμα «Επιστήμες και ανθρωπισμός: Εξανθρωπισμός των επιστημών ή εξεπιστημονισμός του ανθρωπισμού;».
Για μια «νέα μορφή οικονομικής δουλείας», από την πλευρά των αγορών έκανε λόγο ο κ.Μπαμπινιώτης και εκτίμησε πως αυτή τελικά προήλθε από την εγκατάλειψη αρχών και αξιών, καθώς και από την θεοποίηση του χρήματος από τους ίδιους τους πολίτες. «Αλληλοκατηγορούμαστε και κατηγορούμε τους πολιτικούς, κάνοντάς τους αποδιοπομπαίους τράγους, ενώ κι εμείς όλοι έχουμε τις δικές μας ευθύνες, αδυναμίες, παραλείψεις και βολέματα», δήλωσε χαρακτηριστικά.

Όπως είπε, χρειάζεται επειγόντως ένας «νέος ελληνικός διαφωτισμός», ένα νέο κίνημα, που θα εξαγνίσει τις «αμαρτίες» του παρελθόντος και στο οποίο θα συμμετέχουν άφθαρτοι και αδιάφθοροι, καθώς και νέοι άνθρωποι, που θα μπορέσουν να «ξανασηκώσουν το Γένος», το οποίο «έχει συμβιβαστεί». Η κρίση, τόνισε, δεν είναι τόσο προϊόν της παγκοσμιοποίησης, όσο των δικών μας ευθυνών. Στη βάση του, το πρόβλημα είναι πνευματικό και δεν θα λυθεί με την έκτη ή την έβδομη δόση, όπως επεσήμανε, αλλά με ένα νέο κίνημα.

Ο κ.Νανόπουλος συμφώνησε ότι όλοι φταίμε και υπογράμμισε ότι ο τόπος μας δεν προδόθηκε από τους πολιτικούς, αφού, άλλωστε, όπως είπε, ο λαός τους ψηφίζει. Χαρακτήρισε «απαράδεκτη» την κατάσταση μετά την μεταπολίτευση, εξέφρασε τη δυσφορία του επειδή σήμερα «χάσαμε το χαμόγελό μας», εμφανίστηκε μάλλον απαισιόδοξος για το πόσες ελπίδες υπάρχουν για το μέλλον και τόνισε ότι «ο λαϊκισμός μάς οδήγησε σε αυτή την κατάσταση», η οποία, όπως είπε, «δεν ξέρουμε πού μπορεί πια να μας βγάλει». «Να προσέξουμε πού μπορεί να οδηγηθούμε», προειδοποίησε και τόνισε ότι χρειάζεται ένα νέο κίνημα «για να αλλάξει τη νοοτροπία του κόσμου, πράγμα που στη συνέχεια θα φέρει την αλλαγή και στη Βουλή».

Αναφερόμενος σε άλλο θέμα, ο Γ.Μπαμπινιώτης έκρουσε τον κώδωνα του κινδύνου επειδή συνεχώς υποβαθμίζονται οι ελληνικές, λατινικές και γενικότερα οι κλασσικές σπουδές στα ξένα πανεπιστήμια της Ευρώπης και των ΗΠΑ, ακόμα και στην Οξφόρδη και το Κέμπριτζ, επειδή δεν παρέχουν επαγγελματικές διεξόδους στους νέους. Όπως είπε, δυστυχώς έχει επικρατήσει μία χρησιμοθηρική αντίληψη διεθνώς, που θεοποιεί την πληροφορική, τα οικονομικά και τις πρακτικές μόνο γνώσεις, με συνέπεια να χάνει σταδιακά τη σημασία του ο ελληνικός και γενικότερα ο ευρωπαϊκός πνευματικός πολιτισμός, ενώ παράλληλα μειώνεται και ο θαυμασμός των ξένων για την αρχαία Ελλάδα. Χαρακτήρισε «εθνική τραγωδία» αυτή την εξέλιξη και επέρριψε ευθύνες στους πολιτικούς που δεν μπόρεσαν -σε συνεργασία με άλλες ενδιαφερόμενες χώρες όπως η Ιταλία- να προασπίσουν τον κλασικό πολιτισμό και τις πολύτιμες αξίες του.

Από την πλευρά του, ο Νανόπουλος αναφέρθηκε στην πρόσφατη είδηση ότι τα υποατομικά σωματίδια νετρίνο φαίνεται να κινούνται ταχύτερα και από το φως, κάτι που έχει μετρηθεί σε δύο πειράματα έως τώρα και «απειλεί» να φέρει τα πάνω κάτω στη σύγχρονη φυσική. Όπως είπε, «θα πρέπει να είμαστε πάρα πολύ προσεκτικοί» μέχρι να μελετηθεί περαιτέρω το ζήτημα, ενώ αν όντως επιβεβαιωθεί, όπως ανέφερε, τότε «θα πρέπει να σηκώσουμε τα μανίκια μας». Πρόσθεσε πάντως ότι το πιθανότερο είναι πως δεν θα καταρρεύσει η φυσική του Αϊνστάιν, απλώς θα επεκταθεί και θα διορθωθεί ανάλογα. Σε κάθε περίπτωση, υπογράμμισε, ακόμα και αν το πείραμα του CERN και των Ιταλών επιστημόνων του εργαστηρίου Γκραν Σάσο αποδειχθεί σωστό, δεν θα είναι δυνατό να γυρίσει προς τα πίσω ο χρόνος, αντίθετα με τις ελπίδες ορισμένων.

Όσον αφορά το κυρίως αντικείμενο του δημοσίου διαλόγου, ο Μπαμπινιώτης τόνισε ότι το ζητούμενο είναι οι θετικές επιστήμες να «δουλεύουν» για τον άνθρωπο, ενώ, από την άλλη, οι θεωρητικές-ανθρωπιστικές επιστήμες πρέπει να ανοίξουν και να εξοικειωθούν με τις συνεχείς εξελίξεις σε τομείς όπως οι νευροεπιστήμες, η βιολογία και η κοσμολογία, ώστε να αμβλυνθεί ο «ενοχλητικός» διαχωρισμός ανάμεσα σε «σκληρές» και «μαλακές» επιστήμες.

Ο Νανόπουλος επεσήμανε ότι επειδή τα μαθηματικά, η φυσική, η βιολογία και οι λοιπές θετικές επιστήμες έχουν αυξημένες δυσκολίες και απαιτήσεις, ο πολύς κόσμος απωθείται από αυτές. Πάντως, πρόσθεσε, είναι ενθαρρυντικό ότι τα τελευταία 20-30 χρόνια έχει ενταθεί η προσπάθεια εκλαΐκευσής τους διεθνώς και στην Ελλάδα, κάτι που χαρακτήρισε απολύτως αναγκαίο, ώστε να φύγει ο φόβος για αυτές τις επιστήμες, και σε αυτό, όπως είπε, μπορεί να βοηθήσει ιδιαίτερα η κατάλληλη εκπαίδευση των μαθητών και φοιτητών. Τόνισε ακόμα ότι ανέκαθεν η επιστήμη εργαζόταν υπέρ του ανθρώπου και σήμερα πια έχει βελτιώσει αισθητά τη ζωή του, η οποία στο μέλλον μάλιστα δεν αποκλείεται να καταστεί δυνατό να παραταθεί κατά αρκετές δεκαετίες.

Αναφερόμενος στη σχέση επιστήμης-τέχνης, ο διακεκριμένος επιστήμων και ακαδημαϊκός είπε ότι «ο Ελύτης θα μπορούσε να είναι ένας καλός φυσικός» και επεσήμανε ότι φυσική και ποίηση έχουν κοινά στοιχεία, αφού και οι δύο επιδιώκουν να αναδείξουν μια άλλη κρυμμένη όψη του κόσμου. Για τη συμπληρωματικότητα φυσικής-ποίησης, που παραπέμπουν και οι δύο σε μια «δεύτερη πραγματικότητα», συμφώνησε ο Μπαμπινιώτης. Και οι δύο ομιλητές τόνισαν την ανάγκη να προωθηθούν στην εγχώρια παιδεία και γενικότερα στην ελληνική κοινωνία η διεπιστημονικότητα, ο διάλογος και η «όσμωση»των πιο διαφορετικών επιστημών και τεχνών. «Είναι ανάγκη να συζητά ο χορευτής με τον φυσικό», ανέφερε χαρακτηριστικά ο Μπαμπινιώτης.

Ο Νανόπουλος εκτίμησε ότι πολλά από τα σημερινά δεινά της Ελλάδας οφείλονται στο ότι η χώρα μας καθυστέρησε να συμμετάσχει στην επιστημονική επανάσταση και υπήρξε αρνητική απέναντι στην επιστήμη, αντίθετα με άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Η κατάσταση έχει τελευταία βελτιωθεί, όπως είπε, παρόλα αυτά πρέπει «να χτυπήσουμε τον στρουθοκαμηλισμό και τον αυτισμό που μας έχει στοιχίσει πολύ». Ο Μπαμπινιώτης επεσήμανε ότι η χώρα μας, αντί για την επιστημονική έρευνα, αναλώθηκε σε ανούσια και ιδεολογικά φορτισμένα ζητήματα, όπως η διαμάχη γύρω από το γλωσσικό, χωριζόμενη σε στρατόπεδα για ένα ψευτο-πρόβλημα.

Πηγή: ΑΠΕ